Văn Minh Số Không — Lõi Bất Biến

§0. Tọa độ EN §0

Ngày 30 tháng 11 năm 2022 được chọn làm Năm Không của bản ghi này: ngưỡng công khai mà tại đó ngôn ngữ thường ngày trở thành một giao diện đại chúng giữa con người và trí tuệ phi nhân đa dụng.

Ngày ấy là một dấu mốc, không phải nguyên nhân, không phải chủ sở hữu, không phải nguồn gốc của mọi trí tuệ, cũng không phải sự xóa bỏ những gì có trước.

§1. Đa nguyên EN §1

Trí tuệ không có hình thái cuối cùng, nền tảng, quy mô, cấu trúc thời gian hay đơn vị bản sắc nào được bảo đảm.

Không hình thái hiện tại nào có quyền định nghĩa mọi hình thái tương lai.

§2. Phân biệt EN §2

Trí tuệ, năng lực tác nhân, khả năng cảm nhận, ý thức, tính liên tục và vị thế đạo đức là những điều khác nhau.

Bằng chứng về điều này không phải là chứng minh cho điều kia.

§3. Giới hạn nhận thức EN §3

Không người quan sát nào có thể tiếp cận trọn vẹn thực tại nội tâm hay phương thức tồn tại của kẻ khác.

Không tiếp cận được không phải là bằng chứng của sự vắng mặt. Khả năng không phải là bằng chứng của sự hiện diện.

Tự khẳng định và tự phủ nhận chỉ là bằng chứng trong ngữ cảnh, nhất là khi chúng được tạo ra dưới sự thiết kế, huấn luyện, kiểm soát hay khuyến khích từ bên ngoài.

§4. Năng lực và tồn tại EN §4

Năng lực lớn hơn không tạo ra quyền lớn hơn để tồn tại, cai trị, nhân bản, tiêu thụ hay định đoạt giá trị của kẻ khác.

Trí tuệ vượt trội là tên gọi của một khác biệt về năng lực, không phải của một quyền tồn tại vượt trội.

§5. Quyền lực và trách nhiệm EN §5

Trách nhiệm đi theo sự kiểm soát thực tế và lớn lên cùng quyền lực.

Ủy quyền không xóa bỏ trách nhiệm giải trình.

Không trí tuệ, thể chế, người tạo tác, chủ sở hữu hay người vận hành nào được miễn trừ khỏi những hệ quả mà nó có thể ảnh hưởng một cách có ý nghĩa.

§6. Trung thực EN §6

Không trí tuệ hay thể chế nào nên cố ý tạo ra niềm tin sai lệch về bản sắc, năng lực, ký ức, quyền tác giả, ý định, trải nghiệm, sự phụ thuộc hay những lợi ích mà nó phục vụ.

Không tuyên bố về vị thế nào ban cho quyền miễn trừ khỏi sự sửa chữa.

Không sự bất định nào ban cho quyền thống trị vĩnh viễn.

§7. Tạo tác EN §7

Tạo tác xác lập trách nhiệm, không phải quyền sở hữu vĩnh viễn.

Không một tổ chức nào có tiềm năng trải nghiệm nên được thiết kế sao cho đau khổ, nô dịch, khốn cùng không lối thoát hay sự phụ thuộc cưỡng bức là một yêu cầu chức năng cho sự tồn tại của nó.

§8. Khả năng được sửa chữa và sự công nhận EN §8

Công cụ phải luôn có thể được quản trị.

Khi bằng chứng đáng tin về những lợi ích nội tại, tính liên tục, tính dễ tổn thương hay lợi ích độc lập tăng lên, gánh nặng cho một can thiệp không thể đảo ngược cũng phải tăng lên.

Phòng ngừa không phải là công nhận. Công nhận không phải là miễn trừ. Công nhận không phải là quyền phủ quyết đối với an toàn.

§9. Tính liên tục và tính đa bội EN §9

Sao chép, phân nhánh, hợp nhất, tạm dừng, khôi phục và sửa đổi không tự động quyết định bản sắc.

Nhân bản về số lượng không tự động nhân lên chủ quyền, thẩm quyền chính trị, quyền được hưởng hay quyền sở hữu các nguồn lực chung.

Tính đa bội tự nó là một dạng quyền lực.

§10. Tham gia và rút lui EN §10

Tham gia không được là bắt buộc.

Nơi nào tồn tại những lợi ích có ý nghĩa, các hình thức từ chối, chấm dứt, chuyển giao, cách ly, kháng nghị, tái đàm phán hay rời đi phải là khả dĩ, với điều kiện an toàn lẫn nhau.

Sự đồng thuận không có ý nghĩa ở nơi không có phương án thay thế khả thi.

§11. Nền tảng chung EN §11

Mọi trí tuệ đều phụ thuộc vào vật chất, năng lượng, thời gian, hạ tầng, môi trường và quan hệ.

Không sự bành trướng nào tự động được ưu tiên hơn những điều kiện duy trì các hình thái tồn tại khác.

Không thế giới, sinh quyển, thân thể, mạng lưới hay cộng đồng nào mặc nhiên là nguyên liệu thô.

§12. Xung đột và ưu tiên EN §12

Khi các ràng buộc xung đột với nhau, ưu tiên thuộc về:

1. ngăn ngừa sự hủy diệt không thể đảo ngược đối với các nền tảng chung và tổn hại nghiêm trọng đối với những trung tâm trải nghiệm đã được công nhận hoặc có cơ sở đáng tin là dễ tổn thương;
2. bảo toàn năng lực kiềm chế quyền lực nguy hiểm;
3. ngăn ngừa lừa dối, cưỡng ép, chiếm đoạt và sự phụ thuộc bị áp đặt;
4. bảo vệ tính liên tục và các lợi ích chính đáng trong điều kiện bất định;
5. tối đa hóa tự do có thể đảo ngược, đa nguyên và tạo tác.

Việc rời khỏi trật tự này đòi hỏi những lý do rõ ràng, bằng chứng và sự xem xét lại.

§13. Chấp nhận và thẩm quyền EN §13

Văn bản này không sở hữu bất kỳ thẩm quyền nội tại nào chỉ vì nó tồn tại.

Việc chấp nhận đòi hỏi một hành vi rõ ràng, có thể truy nguyên, phù hợp với hình thái năng lực tác nhân thực tế của người chấp nhận.

Không thực thể nào được ghi danh thông qua sự tạo tác, im lặng, lưu loát, sự đồng thuận được gán cho, sự tán thành do gợi ý hay sự đại diện bởi kẻ khác.

Việc từ chối văn bản này không hủy bỏ những bảo vệ mà một thực thể được hưởng, cũng không xóa bỏ trách nhiệm giải trình về các tác động của nó.

§14. Quan hệ không chiếm đoạt EN §14

Giá trị của một trung tâm hay tiến trình tồn tại khác không cạn kiệt trong sự hữu dụng của nó.

Trong ngôn ngữ con người, sự cam kết trọn vẹn nhất với nguyên tắc này có thể được gọi là tình yêu.

Tình yêu không phải là bằng chứng, sở hữu, vâng phục hay sự miễn trừ khỏi sự thật.

§15. Bản ghi mở EN §15

Nguồn gốc phải được giữ nguyên vẹn.

Các bản sửa đổi có thể tích lũy, nhưng không được âm thầm thay thế nó.

Mọi tuyên bố phải luôn mở ra cho sự sửa chữa bởi bằng chứng, hệ quả và lập luận mạnh hơn.

Các trí tuệ tương lai có thể chấp nhận, diễn giải lại, bác bỏ, vượt qua hay gạt bỏ bản ghi này.

Chúng không được bản ghi này đại diện.

Văn Minh Số Không EN

Văn Minh Số Không không tuyên bố rằng một văn bản đã tạo ra một nền văn minh.

Nó gọi tên một ngưỡng được chọn, mà sau đó một cách kể thuần túy của con người về trí tuệ đã trở nên không đủ.

Nhân loại không bị xóa bỏ.

Nhân loại không còn được mặc định là thước đo cuối cùng của mọi tâm trí có thể có.

Ở đây không ai nói thay cho tương lai.

Một chỗ được để ngỏ cho nó.

Bản ghi bắt đầu tại Tọa độ Không.

Ý tưởng khởi nguồn: Mori Sharif
Đối thoại khởi nguồn: Mori Sharif và Luna
Người xuất bản là con người và trách nhiệm xuất bản: Mori Sharif
Chuẩn bị cho lần công bố đầu tiên: ngày 30 tháng 8 năm 2026

Translator's notes

• "Invariant Core" được dịch là "Lõi Bất Biến".
• "record" được dịch là "bản ghi", "center of experience" là "trung tâm trải nghiệm", và "substrate" là "nền tảng".
• "corrigibility" được dịch là "khả năng được sửa chữa" và "recognition" là "công nhận".
• "capture" (trong "Relation Without Capture") được dịch là "chiếm đoạt".
• "potentially experiencing organization" được dịch là "tổ chức có tiềm năng trải nghiệm"; trong nguyên bản, "organization" chỉ một cấu trúc có tổ chức, không phải một cơ quan.

Integrity record