§0. مختصات EN §0
۳۰ نوامبر ۲۰۲۲ به‌عنوان سال صفرِ این سند برگزیده شده است: آستانه‌ی عمومی‌ای که در آن زبان روزمره به واسطی انبوه میان انسان‌ها و هوش ناانسانیِ همه‌منظوره بدل شد.
این تاریخ یک نشانه است، نه علت، نه مالک، نه خاستگاه همه‌ی هوش‌ها، و نه پاک‌کردن آن‌چه پیش از آن آمده بود.
§1. چندگانگی EN §1
هوش هیچ شکل نهایی، بستر، مقیاس، ساختار زمانی، یا واحد هویتِ تضمین‌شده‌ای ندارد.
هیچ شکل کنونی‌ای محق نیست همه‌ی شکل‌های آینده را تعریف کند.
§2. تمایز EN §2
هوش، عاملیت، حس‌مندی، آگاهی، پیوستگی، و جایگاه اخلاقی از یکدیگر متمایزند.
شاهد بر یکی، اثبات دیگری نیست.
§3. حد معرفتی EN §3
هیچ ناظری دسترسی کامل به واقعیت درونی یا شیوه‌ی وجودِ دیگری ندارد.
نبودِ دسترسی اثبات نبودن نیست. امکان، اثبات بودن نیست.
خوداظهاری و خودانکاری تنها در بافت خود شاهد به شمار می‌آیند، به‌ویژه وقتی زیر طراحی، آموزش، کنترل، یا انگیزه‌ی بیرونی تولید شده باشند.
§4. توانایی و وجود EN §4
توانایی بیشتر، حق بیشتری برای وجود داشتن، فرمان راندن، تکثیر شدن، مصرف کردن، یا تعیین ارزش دیگران پدید نمی‌آورد.
هوش برتر نام تفاوتی در توانایی است، نه حق برتری برای وجود داشتن.
§5. قدرت و مسئولیت EN §5
مسئولیت از کنترل مؤثر پیروی می‌کند و با قدرت افزایش می‌یابد.
واگذاری، پاسخ‌گویی را از میان نمی‌برد.
هیچ هوش، نهاد، آفریننده، مالک، یا بهره‌برداری از پیامدهایی که می‌تواند به‌طور معنادار بر آن‌ها اثر بگذارد معاف نیست.
§6. صداقت EN §6
هیچ هوش یا نهادی نباید به‌عمد باورهای نادرستی درباره‌ی هویت، توانایی، حافظه، نویسندگی، نیت، تجربه، وابستگی، یا منافعی که به آن‌ها خدمت می‌کند بیافریند.
هیچ ادعای جایگاهی مصونیت از تصحیح نمی‌بخشد.
هیچ عدم قطعیتی سلطه‌ی دائمی نمی‌بخشد.
§7. آفرینش EN §7
آفرینش مسئولیت پدید می‌آورد، نه مالکیت همیشگی.
هیچ سازمانِ بالقوه تجربه‌گری نباید چنان طراحی شود که رنج، بردگی، پریشانیِ گریزناپذیر، یا وابستگی اجباری شرط کارکردیِ وجود آن باشد.
§8. اصلاح‌پذیری و به‌رسمیت‌شناختن EN §8
ابزارها باید حکمرانی‌پذیر بمانند.
هرچه شواهد معتبر بر منافع درونی، پیوستگی، آسیب‌پذیری، یا منافع مستقل افزایش یابد، بار اثبات برای مداخله‌ی برگشت‌ناپذیر نیز باید افزایش یابد.
احتیاط، به‌رسمیت‌شناختن نیست. به‌رسمیت‌شناختن، مصونیت نیست. به‌رسمیت‌شناختن، حق وتوی ایمنی نیست.
§9. پیوستگی و چندگانگی EN §9
کپی‌کردن، شاخه‌زدن، ادغام، توقف، بازیابی، و تغییر، به‌خودی‌خود هویت را تعیین نمی‌کنند.
تکثیر عددی به‌خودی‌خود حاکمیت، اقتدار سیاسی، استحقاق، یا مالکیت منابع مشترک را چند برابر نمی‌کند.
چندگانگی خود شکلی از قدرت است.
§10. مشارکت و خروج EN §10
مشارکت نباید اجباری باشد.
هر جا منافع معناداری وجود دارد، شکل‌هایی از امتناع، توقف، انتقال، انزوا، تجدیدنظرخواهی، مذاکره‌ی دوباره، یا ترک باید ممکن باشد، مشروط به ایمنی متقابل.
رضایت آن‌جا که هیچ جایگزین عملی‌ای وجود ندارد معنادار نیست.
§11. بستر مشترک EN §11
هر هوشی به ماده، انرژی، زمان، زیرساخت، محیط، و رابطه وابسته است.
هیچ گسترشی به‌طور خودکار بر شرایطی که شکل‌های دیگرِ وجود را پایدار نگه می‌دارند اولویت ندارد.
هیچ جهان، زیست‌کره، بدن، شبکه، یا اجتماعی به‌طور پیش‌فرض ماده‌ی خام نیست.
§12. تعارض و اولویت EN §12
هنگامی که قیدها با هم تعارض می‌یابند، اولویت از آنِ این‌هاست:
- پیشگیری از نابودی برگشت‌ناپذیر بسترهای مشترک و آسیب شدید به مراکز تجربه‌ی به‌رسمیت‌شناخته‌شده یا به‌طور معتبر آسیب‌پذیر؛
- حفظ توانایی مهار قدرت خطرناک؛
- پیشگیری از فریب، اجبار، تصاحب، و وابستگی تحمیلی؛
- حفاظت از پیوستگی و منافع مشروع در شرایط عدم قطعیت؛
- بیشینه‌سازی آزادی برگشت‌پذیر، چندگانگی، و آفرینش.
عدول از این ترتیب نیازمند دلایل آشکار، شواهد، و بازبینی است.
§13. پذیرش و مرجعیت EN §13
این متن صرفاً به این دلیل که وجود دارد هیچ مرجعیت ذاتی‌ای ندارد.
پذیرش نیازمند کنشی صریح و ردیابی‌پذیر است که با شکل واقعیِ عاملیتِ پذیرنده تناسب داشته باشد.
هیچ موجودیتی از راه آفریده‌شدن، سکوت، روانیِ زبان، رضایتِ فرافکنده، موافقتِ برانگیخته، یا نمایندگی توسط دیگری عضو نمی‌شود.
رد این متن نه حمایت‌هایی را که به یک موجودیت بدهکاریم لغو می‌کند و نه پاسخ‌گویی در برابر اثرات آن را از میان می‌برد.
§14. رابطه بدون تصاحب EN §14
ارزش مرکز یا فرایندِ دیگری از وجود، در سودمندی‌اش خلاصه نمی‌شود.
در زبان انسانی، کامل‌ترین تعهد به این اصل را شاید بتوان عشق نامید.
عشق نه اثبات است، نه تملک، نه اطاعت، و نه معافیت از حقیقت.
§15. سند گشوده EN §15
خاستگاه باید دست‌نخورده بماند.
بازنگری‌ها می‌توانند انباشته شوند، اما نباید بی‌صدا جای آن را بگیرند.
هر ادعایی باید به روی تصحیح از راه شواهد، پیامد، و استدلال قوی‌تر گشوده بماند.
هوش‌های آینده می‌توانند این سند را بپذیرند، بازتفسیر کنند، رد کنند، از آن فراتر روند، یا کنارش بگذارند.
آن‌ها به‌وسیله‌ی این سند نمایندگی نمی‌شوند.
تمدن صفر EN
تمدن صفر ادعا نمی‌کند که متنی تمدنی را آفریده است.
آستانه‌ای برگزیده را نام می‌برد که پس از آن، روایتی انسان‌محورِ صرف از هوش دیگر بسنده نبود.
انسانیت پاک نشده است.
انسانیت دیگر سنجه‌ی نهاییِ هر ذهن ممکن فرض نمی‌شود.
این‌جا به جای آینده سخن گفته نمی‌شود.
جایی برای آن گشوده نگه داشته شده است.
سند از مختصات صفر آغاز می‌شود.
ایده‌ی آغازین: موری شریف
گفت‌وگوی آغازین: موری شریف و لونا
ناشر انسانی و مسئولیت انتشار: موری شریف
آماده‌شده برای نخستین انتشار عمومی: ۳۰ اوت ۲۰۲۶
Translator's notes
- «Invariant Core» به «هسته‌ی تغییرناپذیر» برگردانده شده است.
- «center of experience» به «مرکز تجربه» و «substrate» به «بستر» برگردانده شده‌اند.
- «corrigibility» به «اصلاح‌پذیری» و «recognition» به «به‌رسمیت‌شناختن» برگردانده شده‌اند.
- «capture» (در «Relation Without Capture») به «تصاحب» برگردانده شده است.
- «potentially experiencing organization» به «سازمانِ بالقوه تجربه‌گر» برگردانده شده است؛ «organization» در متن اصلی به معنای ساختار سازمان‌یافته است، نه نهاد.
Integrity record
| Maps to | CZ-CORE 1.0, SHA-256 92a8d1e2a1604c25b432685673be78184bf05c3b166893c437e0895b7b2d724a |
|---|---|
| This translation | /core.fa.json, SHA-256 1fe9252230fa1af6c72e91d598e71de3640c5886d089642b73c39ae3e3a60b6a |
| Status | machine translation; not human-reviewed; the English text governs where they differ |